VII. Dysnomia ('Whichever way' poem fragment)

by Krzysztof Siwczyk

VII. Dysnomia ('Whichever way' poem fragment)

A miracle is a lesson in atheism for those who do not want to expose themselves

to the blows that follow it, to spontaneous agitation

naturally followed by subsequent claims, I don’t want more

than I’ve just got, now I’m broadcasting messages of care from the outside,

I’m telling tall stories through you to you, I will be waiting here

until you choose to come, for now it is a drizzly Wednesday, someone shouts

over the racket of heavy equipment, quivers and drizzles like the satellite signal, thrashes about

swearing repeatedly, the invective-laden piglet spitting out its

grudges at everything in sight, complaining something’s terribly off

with the authorities, so he swears at the wireless that’s to blame for everything, the peace

is saved by hail, he gets back in the line of haters who sit quietly

under a rubber tarpaulin, smoke their asses off, call her to witness, in the meantime

I stare into ice, in it you can see a soothed drop that you still are, your warmth

melts all the particles in me, taken into earth.


Before you show up I don’t know what to compare you to, I can’t see anything from here,

blurry shapes, powerlessnesses decry, God willing, I’d call you a dioptre

in a stirring of enthusiasm, but there are no definite signals, there is, however,

a vague feeling of an event that appears as if on the threshold of a moment

of disbelief, I’ll be waiting for you there, perhaps the invention of contemplation is out of order,

I do not ponder over the eager stupor one would like to succumb to after all,

I saw a hay man on the gate’s threshold, he was leaning against the doorframe like a stick,

on both ends he could only see one way out, not to want to be

like a useless broom after years spent standing may even sound romantic,

but we believe in the right to choose this romanticism for yourself,

the romanticism that one day will seem depressing to you, but also petty and funny,

although the will is not ours, grant protection to all our fear

that can be helpful in letting the cat out of the bag hidden in a bubble

of clouds, travel slowly towards our melody no one sings

in order not to wake you up, though everybody knows it, not asking for what and for whom

your heart could beat is to stand on your side which is what I do looking at the interior

nest a woman named worry weaves for you as she’s silently humming the melody after all.


I promise I’ll join in the chorus, there will be shouting in the air on a meadow

encircled by spruces in which I will hear the rustle of a defective application

that spun the echoes of feet muffled up in itching tights, each morning

the barracked creatures ran down the hairy wall-to-wall carpet to the cellar dining room

where they would scoff their rations of starch and proteins to be used up on the ski slope,

up and down, in increasingly fogged up goggles, not to see a reason

to rebel is a privilege of resignation that proved to be a more sophisticated strategy

of resistance, and at nights repressive fulminations were heard all around the camp only to disappear

in the headphones of a Walkman, he’s the rebel on the underground,

she’s the rebel of the modern town, such lines I’d paint

on my leather jacket, but that came later, perhaps before the dawn,

when I would project you, I’d like to see in you the replica of that jiggling,

I’m being serious, acting mature has nothing to do with it, it will do us good

to start the old thing anew, though I won’t have the guts to confess, this will blow over,

it blows over, everything here ready for demolition, submerge me in ruins,

reduce me to ashes, I’m counting on it, I can come in handy,

if you need encouragement, I could also call it love that will surround you

with a cordon of water-proof forgiveness and an unconditional acceptance you should grant me,

and then we’ll see what more I can do for you, what you’ll desire,

I’ll desire.


Hymn to Life is commonly expressed as words of thoughtless acceptance

you’ll not know falling right away into the snare of ambivalence, genitival

metaphors scribbled on most safety kits,

our house is below the lightning, we fully fit inside the skull,

in this preventive sticker that provokes philosophers’ disappointed moan,

again no hope for deliverance, just the cartoon-like image of a pirate being flown

on catholics’ flagpoles, I once saw them in a procession of madness, they moved

under the banners’ dust, so absent, meteorites were raining,

their coats were getting wet, an old fox was soaking on the neck of a catatonic street vendor

like an exercise mannequin, they were getting stuck in the mud, I could understand it,

somehow it will go on, most intentions will sound in the genitive case,

I repeat them too mouth-to-mouth as I have a reason, this one time

I’m willing to be reconciled, before everyone is reconciled in the lightness of the clay,

you’ll outshine everything, my dear child.


Burst into flames like paraffin oil on an artificial carpet, in a circle

we’ll dance and burn and undergo therapy, I can’t trust you,

I only place my hands on the body, on the hot place

of your origin and I feel I owe you an explanation

I’ve been demanding from the very beginning, from the starting point

that I sometimes briefly visit, I can’t recognize anything there,

enclosures of abandoned armaments, colourful system of discount stores, and where

shall we look for peer mythologies, only – overgrown like an Azteq

city – the columns of the railroad bridge that has never been built continue to teach us

that nothing has ever come into being, that after all life died down in the context of many-year

plans that had no consequences for the planners, your ancestors

were wiped away by natural hecatombs, degenerate pupae climbed out of burial mounds

built on virgin slopes of slag heaps, it’s always uphill,

especially the deceased has to work his ass off for the future generation, don’t say it like this,

remember, speak no ill of the extinct, because you speak of yourself, he was a real picture

of health and the alcohol-fuelled songs go on, then I would retire to my room,

offering its sign to a mono tape recorder, putting it outside the window to record the day,

it seemed, of judgment that happened always, between three and four in the afternoon,

when the hunters go back, but one could rather speak of an exaggeration,

events to which we don’t go back as they overtake us wishing us

prosperous time in the netherworld that we got used to calling the present

time, so we end up never fixing anything, though it seems otherwise,

we’re not able to mess up anything either, more than it has been written down

as a slip of the tongue, I’m sorry in advance, a throng.


I relied on evasions but I miscalculated it, we were so many,

I don’t actually know who I was and I don’t mind,

probably I was made to wear skimpy attire depending

on someone’s fancy, I performed numerous duties simultaneously,

articulated myself, put into words, I absented myself rather quickly,

the curtain hovered over the outside window sill,

inside a ghost bearing all names but its own was taking a nap,

my favourite tune it was, I persuaded myself that at the right moment I shall emerge

to the surface, but it wasn’t meant to be, an enlightened

prophecy was about to come true, the age of reason came untimely,

spread out its protective umbrella over the cadaverous doxology, I talked

all I wanted, though all around they were sowing poison only to instantly move to reaping

the people exhausted from pretending there was nothing to be afraid of, as there clearly was

a lot to be afraid of, we should have started then, I think that one day I’ll be missed by someone

who’ll also attempt to escape, come up with a story on the spot, scribble

an unpunished aphorism and proceed to escape from the Panopticon stare of chrysanthemums,

in order not to see the bad shadows, you should hide in them, mark

somebody else’s words and there’ll be no one to blame, there’ll be no one

to compensate for your punishment.


A matzeva leaning like a solar thermal collector will provide a roof for the cabin

where you’ll hide like an oxygen bubble in a spirit level, went a saying by a simple front soldier

who went back his little Ann, taking the long road, I read the letters so I know, my father

read them to me visibly moved, discovering devotion in his father, visibly embarrassed,

people processed as stereotypes rise from the dead letter, do something about it,

when there’s no talk of disclaimers, corrections, footnotes to absence,

you’re being caught feeling a simple alienation nobody needs,

nobody but you will feed on it and one cannot avoid anything,

this is where I see some chances for penitentiary honesty, in words

written as much in pencil as in blood that clotted in the margin where he turned,

and now you’ve got to summarize yourself completely, which shouldn’t be a problem,

since only the names change, the rest remains unchanged,

a hospitable engraver accepts all initials, starting

with unfamiliar names, weather forecasts for the firsts of November.


Whoever you offend, whoever you curse, as far as the eye can see

they return to the originary mortuary, linoleum in a mausoleum,

a special offer on tickets, multitudes try out their coffins, that’s one thing,

but a little beyond the field of vision we find the bliss

of repression, which can only be wished for, I wish the blessings

of carelessness, marching through the days, impatience waiting for some kind of days,

nothing but exceptional situations, rules that hold nothing for you,

this is how I’d see it, though not without reservations we are made of for want of something better,

prototypes without use, ideas abandoned at an early stage, I don’t know

how I got worked on, what the lean years did to me,

how I changed and what to relate this change to,

since the standards for comparison only know two states of matter,

we do not know from which still lives the quick silver should draw the sap

taking the still lives’ temperature as if not from us, the cold people,

rather slow-witted inhabitants of the technological desert, except for

some shrubs by the water intake, the water that caused so much argument, water we are made of,

that gives us sweet dreams even if we drown in them, our columns drop,

we fade in the eyes we never expected to meet,

in our worst dreams they will now help us give up the ghost,

to wake up in one’s own bed, in another lost life

that is at stake now.


We are worried about you, actually we don’t let any premonitions get to us,

as we have no idea what name we’re supposed to whine in,

but we do feel a responsibility of sorts expressed

in the close reading of dramatic news, I keep seeing

glimpses from the live transmission of despair, I begin to empathize with those defeated

by their own demons, those who believed in their reality and died self-inflicted deaths

lying among the tombstones of their ex-girlfriends, bequeathing only a mess

and leaden tears from whose weight they will never rise, death

always lays bare personal interests, sharpens egoisms,

is an inexpressible exposition of the violence of an argument confronted

merely by intimacy and suddenly the uncompromising knowledge hidden

in the banal truth of loss, we’ve got nothing to lose,

we’re showing little worth in the name of which we protest,

Godspeed, to live through it all, you’ll read a lot about it,

you’ll read a lot without it as well.

© translated by Adam Zdrodowski

VII. Dysnomia (fragment poematu Dokąd bądź)

Cud to lekcja ateizmu dla tych, którzy nie chcą się wystawić

na ciosy, które za nim idą, na samoistne rozgorączkowanie,

za jakim naturalnie podążają kolejne roszczenia, nie chcę więcej

niż właśnie dostałem, teraz nadaję z zewnątrz troskliwe komunikaty,

opowiadam  przez ciebie do ciebie niestworzone historie, będę czekał tu

zanim zechcesz przyjść, póki co jednak mamy środę w słocie, ktoś krzyczy

przez jazgot ciężkiego sprzętu, drży i mży niczym sygnał satelitarny, miota się

po wielokroć powtarzając przekleństwa, inwektywne prosię mlaska swoje

pretensje pod adresem wszystkiego wokoło, że znowu coś nie tak mu plumka

pod kierownictwem, bluzga więc wszystkiemu winnym kołchoźnikom, spokój

ratuje gradobicie, równa do szeregu nienawistników, którzy siedzą cicho

pod plandeką z gumy, jarają na potęgę, ją wzywają na świadka, w międzyczasie

patrzę w lód, w nim widać ukojoną kroplę, którą jeszcze jesteś, twoje ciepło

wszystkie topi we mnie w ziemię wzięte cząsteczki.


Zanim się pokażesz nie wiem z czym cię porównać, stąd nie widać,

rozmyte kształty, jak Bóg da mówią niemoce, nazwałbym cię dioptrią

w przypływie entuzjazmu, ale nie ma konkretnych sygnałów, jest natomiast

niekonkretne przeczucie wydarzenia, jakie zjawia się niby na progu chwili

niewiary, tam na ciebie czekam, być może wynalazek kontemplacji szwankuje,

nie zastanawia mnie ochocze otępienie, w jakie chciałoby się jednak wpaść,

widziałem na progu bramy człowieka ze słomy, opierał się o framugę jak kij,

z dwóch końców na każdym widział tylko jedno wyjście, nie chcieć być

po latach spędzonych na stojaka jak nieużyteczna szczotka to może romantyczne,

nam jednak chodzi o możliwość wyboru tego romantyzmu dla ciebie,

który wyda ci się kiedyś taki przygnębiający, ale też mały i dowcipny,

choć nie do nas należy wola, pod twoją obronę ucieka się całe nasze przerażenie,

które może być pomocne, by uchylił się rąbek tajemnicy, ukrytej w pęcherzyku

z chmur, podróżuj powoli w stronę naszej melodii, jakiej nie śpiewa nikt

by cię nie budzić, choć każdy ją zna, nie pytać po co i dla kogo mogłoby zabić

twoje serce to stawać po twojej stronie, co właśnie robię patrząc na wewnętrzne

gniazdo, jakie wije ci kobieta, której na imię troska i cicho jednak ją nuci.


Obiecuję, że i ja dołączę do chóru, będą wrzaski w powietrze na polanie

obrysowanej przez świerki, w jakich  usłyszę szum wybrakowanego podania,

które snuły echa stóp okutanych w kąsające rajtuzy, codziennie rano

skoszarowane istoty zbiegały po włochatej wykładzinie do piwnicznej jadalni,

tam wcinały przydziałowe ilości skrobi i białka, by następnie zużyć się na stoku,

w górę i w dół, w coraz bardziej zaparowanych goglach, nie widzieć powodu

do buntu oto przywilej rezygnacji, jaka okazywała się bardziej wyrafinowaną metodą

oporu, a nocami po obozie niosły się represyjne pomsty, po chwili jednak nikły

w słuchawkach walkmana, wszystko nie tak, to wszystko co cię spala,

wczoraj jeszcze była a dziś umiera wiara, takie wersety wypisywałem emulsją

na skórce, ale to było trochę później, być może przed świtaniem,

kiedy zamyślałem cię, chciałbym widzieć w tobie replikę tamtych podrygów,

mówię poważnie, dojrzałość nie ma tu nic do rzeczy, nie od rzeczy będzie

staroć zacząć od nowa, choć nie zdobędę się na wyznanie, to jednak minie,

to mija, wszystko tu gotowe do burzenia, pogrąż mnie w ruinach,

 obróć mnie w perzynę, na tym polegam, do tego mógłbym ci się przydać,

jeżeli czekasz na zachęty, mógłbym to nazwać również miłością, jaka cię otoczy

kordonem szczelnych wybaczeń i bezwarunkowej akceptacji, której mi udziel,

a potem się zobaczy, co jeszcze mogę dla ciebie zrobić, czego zapragniesz

będę pragnął.


Hymn do życia wyraża się obiegowo w słowach bezmyślnej akceptacji,

której nie poznasz, od razu wpadniesz w sidła ambiwalencji, w metafory

dopełniaczowe wypisane na większości skrzynek bezpieczeństwa,

poniżej pioruna jest nasz dom, mieścimy się w całości w czaszce,

w tej prewencyjnej kalkomanii, jaka budzi jęk zawodu filozofów,

znowu znikąd pomocy, jeno ten komiksowy wizerunek pirata powiewa

na drzewcach katolików, widziałem ich raz na procesji obłędu, szli

pod pyłem z  chorągwi tacy nieobecni, zacinał deszcz meteorytów,

a oni mokli w paltach, wiekowy lis nasiąkał na  karku stężałej przekupki

jak ćwiczebny fantom, ciężko im się szło przez błocko, jakoś to rozumiałem,

jakoś to będzie szło dalej, wybrzmi większość intencji w dopełniaczu,

też je powtarzam jak usta usta, skoro mam powód, ten jeden jedyny raz

bywam skłonny do pogodzenia, zanim wszystkich pogodzi jasność gliny,

przyćmisz wszystko, dziecko ty moje.


Zajmij się nami jak nafta rozlana po sztucznym dywanie, w kręgu

będziemy tańczyć i płonąć i się terapeutyzować, nie mogę ci ufać,

przykładam tylko dłonie do ciała, do gorącego źródła

twojego pochodzenia i czuję, że jestem ci winien wyjaśnienia,

których domagam się nieustannie od początku, od punktu wyjścia,

jaki odwiedzam czasem przelotnie, niczego już tam nie poznaję,

zagrody porzuconych zbrojeń,  kolorowy ustrój dyskontów, a gdzie

dopiero wypatrywać rówieśnych mitologii, jedynie zarośnięte jak miasto

Azteków kolumny kolejowego mostu, który nigdy nie powstał, uczą dalej,

że nic nigdy nie powstało, było nie było to życie czezło w okolicach planów

wieloletnich, z jakich nic nie wynikało dla planistów, twoich przodków

zdjęły naturalne hekatomby, wynaturzone poczwarki wychodziły z mogił

sypanych na dziewiczych stokach hałd, zawsze ma się pod górkę,

zwłaszcza denat musi zasuwać na przyszłe pokolenie, nie można tak mówić,

pamiętaj, mówi się dobrze o wymarłych, bo mówi się o sobie, był to okaz

zdrowia i ruszają stoliczne przyśpiewki, po nich wracałem do swojego pokoju,

przekazując jego znak na Kasprzaka, wystawiałem go za okno, by nagrał się dzień,

gdzie nie spojrzeć, sądu, który był zawsze, między piętnastą a szesnastą,

w porze powrotu łowców, ale raczej mówiłbym dziś o wyolbrzymieniach,

wydarzeniach, do jakich się nie wraca, bo nas wyprzedzają życząc

udanego pobytu w zaświatach, które zwykliśmy nazywać czasem

bieżącym, niczego więc nigdy nie naprawiamy, choć na to wygląda,

niczego również nie jesteśmy w stanie zepsuć bardziej niż jest to pisane

z przejęzyczenia, przepraszam cię na przyszłość, przyzwyczajenia.


Bazowałem na unikach, ale się przeliczyłem, tylu nas było,

nie wiem kim byłem właściwie i wcale nad tym nie boleję,

prawdopodobnie musiałem wdziewać kusy przyodziewek w zależności

od czyjegoś widzimisię, spełniałem parę obowiązków naraz,

wyjęzyczyłem się, wysłowiłem, wybyłem możliwie prędko,

firanka unosiła się nieledwie poza zewnętrznym parapetem,

wewnątrz drzemał duch noszący wszystkie imiona poza swoim,

to mi grało, wmówiłem sobie, że w odpowiednim momencie wyjdę

na jaw, tymczasem nic takiego nie miało się wydarzyć, spełnić się

miało oświecone proroctwo, wiek rozumu nadszedł nie w porę,

wprost nad trupią doksologią roztoczył ochronny parasol, gadałem

zdrów, choć dookoła trwał siew trucia, by błyskawicznie przejść w zbiór

ludzi wycieńczonych udawaniem, że nie ma się czego bać, bo jednak było

się czego bać, było zaczynać, tak myślę, że mnie zabraknie raz komuś,

kto też podejmie próbę ucieczki, zmyśli coś na miejscu, skreśli na kolanie

bezkarną sentencję i zmykać będzie spod krzyżowych spojrzeń złocieni,

żeby nie widzieć złych cieni, najlepiej się w nich ukryć, wspomnisz

nieswoje słowa i nie będzie w tym niczyjej winy, za karę nie będzie

komu za swoje zadośćuczynić.


Macewa pochylona jak kolektor słoneczny będzie dachem szałasu,

w nim się ukryjesz jak tlen w poziomicy, tak mawiał prosty żołnierz frontowy,

wrócił okrężną drogą do swojej Aneczki, czytałem listy to wiem, czytał mi je

ojciec wyraźnie poruszony, odkrywał oddanie w swoim ojcu, wyraźnie zawstydzony,

opracowani w stereotypie ludzie powstają z martwych liter i weź coś z tym zrób,

kiedy nie ma mowy o sprostowaniach, poprawkach, przypisach do nieobecności,

zostajesz przyłapany na prostym poczuciu obcości, którego nikt nie potrzebuje,

nikt poza tobą nim się nie nakarmi i nie da się uniknąć niczego,

w tym widzę jeszcze sporo szans na pokutną szczerość, w słowach

spisanych tyleż ołówkiem, co krwią okrzepłą na marginesie, gdzie zjechał,

musisz się teraz streścić bez reszty, z czym nie będzie problemu,

bo zmieniają się tylko imiona, reszta pozostaje bez zmian,

gościnny grawer przyjmuje wszystkie  inicjały, poczynając

od nazwisk nieznanych, prognoz pogody na pierwsze listopady.


Komu nie nawrzucać, kogo nie zwymyślać, jak okiem sięgnąć

powraca do macierzystej kostnicy, gumoleum w mauzoleum,

bilety w promocji, rzesze robią przymiarki do trumien, to raz,

natomiast nieco poza polem widzenia odnajdujemy błogostan

wyparcia, czego można sobie tylko życzyć, życzę ci błogosławieństw

beztroski, marszu przez dni, zniecierpliwienia w oczekiwaniu na jakieś dni,

samych sytuacji wyjątkowych, reguł, z których nie wyniknie dla ciebie nic,

tak bym to widział, ale nie bez zastrzeżeń, z jakich jesteśmy od biedy skleceni,

modele bez zastosowań, pomysły porzucone w zalążku, nie wiem,

skąd się wziąłem na warsztacie, co ze mnie zrobił marny czas,

jak się zmieniłem i w stosunku do czego odnieść zmianę,

skoro skala porównawcza zna dwa stany skupienia,

z których więc martwych natur czerpać soki ma żywe srebro

mierząc ich spadające temperatury jak nie z nas, zimnych ludzi,

słabo kontaktujących mieszkańców technologicznej  pustyni, wyłączywszy

parę krzaków przy ujęciu wody, o którą tyle było kłótni,  z niej jesteśmy,

po niej mamy błogie sny, nawet gdy w nich toniemy, spadamy na słupku,

gaśniemy w oczach, jakich nie spodziewaliśmy się  spotkać,

w najgorszych snach od teraz będą nam pomagać wyzionąć duchy,

obudzić się w swoim łóżku, w kolejnym ze straconych żyć,

o które toczy się ta akurat  gra.


Boimy się o ciebie, właściwie nie pozwalamy sobie na przeczucia,

bo niby w imię czego przyszło nam zawodzić nie mamy pojęcia,

ale odczuwamy jakiś rodzaj odpowiedzialności, która wyraża się

w czujnej lekturze dramatycznych doniesień, wyłapuję non stop

migawki z transmisji rozpaczy, zaczynam empatyzować z pokonanymi

przez własne upiory, tymi, co uwierzyli w ich realność i legli z własnej ręki

między nagrobkami byłych sympatii, zostawiając w spadku burdel

i ołowiane łzy, spod których inni już nigdy się nie podniosą, śmierć

eksponuje zawsze partykularne interesy, wyostrza egoizmy,

jest niewyrażalną ekspozycją przemocy argumentu, któremu przeciwstawia się

ledwie bliskość i nagle wybucha kategoryczna wiedza ukryta

w banalnej prawdzie utraty, nie mamy niczego do stracenia,

nie przedstawiamy wartości, w imię których występujemy  z protestem,

daj ci zdrowie, przeżyć to wszystko, wiele o tym przeczytasz,

wiele wyczytasz i bez tego.

© Krzysztof Siwczyk, Dokąd bądź (Wydawnictwo a5, 2014)